Πράγματα που μου έμαθε «Ο Βίος και η Πολιτεία του Σκρουτζ ΜακΝτακ»

του Ιωάννη Αναστασίου

 

“Yet it isn’t the gold that I’m wanting
So much as just finding the gold.”
Robert W. Service

«Ο Βίος και η Πολιτεία του Σκρούτζ ΜακΝτακ» γράφτηκε από τον Αμερικανό συγγραφέα κόμικς και σχεδιαστή Ντον Ρόζα. Πρωτοεκδόθηκε στη Δανία τις χρονιές 1992 – 1994, ενώ η αγγλική του έκδοση πραγματοποιήθηκε το 1994. Η ιστορία αφηγείται σε 12 τεύχη τη βιογραφία του «πιο πλούσιου παπιού του κόσμου» Σκρούτζ ΜακΝτακ, από τα παιδικά του χρόνια στη Σκωτία μέχρι την καταξίωσή του στον κόσμο της Λιμνούπολης. Η αφηγηματική ροή και ο μοναδικός σχεδιασμός απέφεραν στο δημιουργό το βραβείο Άισνερ, το οποίο αποτελεί την ύψιστη διάκριση στο χώρο των κόμικς.

Ο σκοπός του παρόντος άρθρου, ωστόσο, δεν είναι η ανάλυση της ιστορίας, αλλά με αφορμή αυτήν, κάποια στοιχεία και μαθήματα επιχειρηματικότητας που δύσκολα περνούν απαρατήρητα. Ο ίδιος ο πρωταγωνιστής, Σκρούτζ, για να αποκτήσει τα 6 απιθανικομμύρια, 7 φανταστικομμύρια, 8 πολυμυριαδομμύρια, 9 δισεκατομμύρια, 1 εκατομμύριο, 23 δολάρια και 45 σεντς, πέρασε πολλές δοκιμασίες και αμέτρητα μαθήματα – παθήματα. Τι μπορεί, λοιπόν, να μας διδάξει ο διαχρονικός «θείος»;

Μάθημα 1: Αποτυχία

Στα νεαρά του χρόνια στη Γλασκώβη, ο δεκάχρονος τότε, Σκρούτζ, αποκτά το πρώτο του κιτ καθαρισμού παπουτσιών και ξεκινά την πρώτη του επιχειρηματική δραστηριότητα. Παρ’όλη την κούραση του, η αποτυχία έρχεται αμέσως όταν ο πρώτος του πελάτης τον πληρώνει με αμερικανική δεκάρα. Το μάθημα γίνεται γνώση και πείσμα για το νεαρό παπί. Αποφασίζει να είναι πιο προσεκτικός και πιο έξυπνος και αμέσως ξαναστρώνεται στη δουλειά. Η αποτυχία τον ωθεί στην πορεία για επιτυχία.

Μάθημα 2: Γνώση Αγοράς

Την ίδια περίοδο, ο Σκρουτζ, καταπιάνεται με την πώληση καυσόξυλων. Ζήτηση, όμως, στο ευκατάστατο κοινό (target group) που απευθυνόταν δεν υπήρχε. Η προσαρμοστικότητα του νεαρού επιχειρηματία φάνηκε, όταν στράφηκε στα μπλοκ τύρφης. Μάλιστα, την προώθησε και ως απαραίτητο απόκτημα για κάποιον που ανήκε στην υψηλή κοινωνία. Η γνώση της αγοράς αποτελεί το πρώτο πράγμα που πρέπει να γνωρίζει ο φιλόδοξος επιχειρηματίας και ο Σκρουτζ πέρασε επιτυχώς τη δοκιμασία αυτή.

Μάθημα 3: Τα τρία F

Υπάρχει ένας άγραφος κανόνας για όσους ασχολούνται με την επιχειρηματικότητα. Σύμφωνα με αυτόν, στο πρώιμο στάδιο της επιχείρησης οι πρώτοι που θα σε συνδράμουν – κυρίως οικονομικά – είναι η οικογένεια (Family), οι φίλοι (Friends) και κάποιοι «ηλίθιοι» (Fools) που θα πιστέψουν στην ιδέα σου. Ο Σκρουτζ, σε μια από τις περιπέτειες του έχει τη βοήθεια των προγόνων του όχι βέβαια για χρηματοδότηση, αλλά για να βρει το δρόμο του προς το μεγαλείο. Και όπως είναι γνωστό, πέτυχε!

Μάθημα 4: Σκληρή δουλειά

Η επιτυχία από πολλούς παρομοιάζεται με παγόβουνο. Όλοι βλέπουν την κορυφή της, κανένας τη βάση. Και η αλήθεια είναι πως αρκετές φορές ίσως ήταν καλύτερες οι συνθήκες, αν οι χρηματοδοτήσεις ήταν εύκολες ή αν το αρχικό κεφάλαιο προϋπήρχε και ήταν επαρκέστατο. Όπως αναφέρει και ο πρωταγωνιστής μας: «Γιατί να μη γεννιόμουν πλούσιος;». Για να λάβει την απάντηση πως η σκληρή δουλειά φέρνει την αναγνώριση και επακολουθεί και ο πλούτος. Κανένας δρόμος δε στρώνεται με ροδοπέταλα. Αυτό μας οδηγεί στο πέμπτο μάθημα.

Μάθημα 5: Εμπειρίες

Κάποτε ειπώθηκε πως η γνώση που δε χάθηκε και παγιώθηκε, αποτελεί την εμπειρία. Το λεγόμενο «knowhow» αποτελεί ανθρώπινο κεφάλαιο και πλέον εκτιμάται ως πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο σε οποιοδήποτε επαγγελματικό και εργασιακό περιβάλλον, ακριβώς επειδή είναι μοναδικό. Ο πολυταξιδεμένος Σκρουτζ ΜακΝτακ ξέρει να αξιοποιεί τις γνώσεις που αποκόμισε και τις χρησιμοποιεί στις πιο δύσκολες και απαιτητικές του προκλήσεις.

Μάθημα 6: Φιλοδοξία και έμπνευση

Πίσω στα μαθητικά χρόνια και συγκεκριμένα στο μάθημα «Αρχές της Οικονομικής Θεωρίας» – όσοι το έδωσαν στις πανελλήνιες το έχουν πια απομνημονεύσει – μελετώντας τους 4 συντελεστές παραγωγής (εργασία, γη, κεφάλαιο και επιχειρηματικότητα) ορίζαμε τον επιχειρηματία ως την ταλαντούχα εκείνη μονάδα που οργανώνει τους υπόλοιπους τρεις συντελεστές. Αν και αρκετοί οικονομολόγοι διαφωνούν με τον παραπάνω ορισμό, για το πιο πλούσιο παπί το θέμα είναι μονόδρομος. Δεν υπάρχει ταλέντο, παρά μόνο έμπνευση και φιλοδοξία…και λίγη τύχη από την πρώτη δεκάρα!

Μάθημα 7: Εκτός πεπατημένης

Τα βήματα για την κατάκτηση του πλούτου, οδηγούν τον νεαρό Σκωτσέζο στα δύσβατα όρη του Καναδά. Εκεί, θα βρει τον πρώτο του σβώλο χρυσού και θα πραγματοποιηθεί το όνειρο του για πλούτο. Η ζωή του δε θα είναι πια η ίδια. Για να τα καταφέρει θα χρησιμοποιήσει όσα έμαθε από τις εμπειρίες του και τα μαθήματά του. Το σημαντικότερο, όμως, είναι πως ακολούθησε δρόμους που άλλοι δεν τόλμησαν να διαβούν. Με άλλα λόγια, κινήθηκε εκτός της «Ζώνης Άνεσής» του (Comfort Zone). Τελικά, αντιλήφθηκε πως κάθε δυσκολία ορίζεται μόνο από το μύθο που υπάρχει γύρω από αυτήν και πως «η τύχη ευνοεί τους τολμηρούς».

Μάθημα 8: Fair play

Αν και υποστηρίζεται πως πλούτη με τιμιότητα, δε βαδίζουν μαζί, ας αφήσουμε λίγο χώρο και ας το δούμε από μια διαφορετική οπτική, όπου ο πλούτος ερμηνεύεται σε όρους αξίας (value). Επομένως, η αξία ενός επιχειρηματία και κατ’ επέκταση της εταιρίας του, δεν αποτιμάται μόνο χρηματικώς, αλλά και ποιοτικώς. Η συμπεριφορά προς τον καταναλωτή, προς τον εργαζόμενο και εν γένει προς την αγορά, διαμορφώνει το εταιρικό προφίλ και καθιστά ένα δυνατό brand name. Συνεπώς, δεν έχει σημασία αν θα πλουτίσεις, αλλά και ο τρόπος.

Μάθημα 9: Ρίζες

Το τελευταίο μάθημα δε σχετίζεται άμεσα με την επιχειρηματικότητα, αλλά μάλλον με την υπενθύμιση πως όπου και να φτάσουμε, όσο ψηλά ή μακριά, δεν πρέπει να ξεχνάμε από πού ξεκινήσαμε. Το συμπέρασμα ενέχει περισσότερο πρακτικότητα, παρά αμιγή ρομαντισμό. Η επανεξέταση στόχων, αποφάσεων και αφετηριών του παρελθόντος, βοηθούν στον επαναπρογραμματισμό και στον έλεγχο περί ορθότητας των αποφάσεων. Επειδή πολλές φορές η θεωρία απέχει από την πράξη, κάθε ματιά «πίσω» μπορεί να σώσει καταστάσεις και να μας κατευθύνει σε ορθά συμπεράσματα.

Τέλος, ποτέ δεν ξεχνάμε και την αξία των συγγενών και φίλων που πάντα ήταν στο πλευρό μας.