Η εκπαίδευση στη μεγάλη οθόνη: 5+1 προτάσεις ταινιών

της Αγγελικής Χτενέλλη

Μέσα από μία ρεαλιστική πραγματικότητα, χωρίς τάσεις για ωραιοποίηση, υπήρξαν κινηματογραφικοί εκπαιδευτικοί που θαυμάσαμε και που παρακολουθώντας τους αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης τόσο για τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, όσο και για τους μαθητές. Οι προτάσεις εκπαιδευτικών ταινιών που παραθέτουμε, αφορούν ταινίες, οι οποίες αποτελούν τροφή για σκέψη, συζήτηση και προβληματισμό.

Ο κύκλος των χαμένων ποιητών (1989)

Ο Ρόμπιν Γουίλιαμς στο ρόλο ενός καθηγητή αγγλικών, διδάσκει ποίηση σε ένα κολλέγιο αρρένων, όπου οι μαθητές του προέρχονται από συντηρητικές οικογένειες. Εκείνος όμως γεμίζοντας τους αυτοπεποίθηση, τους προτρέπει με ένα αντισυμβατικό τρόπο διδασκαλίας να πάνε κόντρα στο κατεστημένο και να κυνηγήσουν τις καταπιεσμένες επιθυμίες τους. Οδηγός τους είναι η ποίηση, η οποία πέρα από τα βιβλία, αποκτά υπόσταση μέσα από την ίδια τους τη ζωή.

Το καναρινί ποδήλατο (1999)

Ένας νέος δάσκαλος διορίζεται στην έκτη τάξη ενός δημοτικού σχολείου των Αθηνών. Εκεί συναντά το Λευτέρη. Ένα παιδί σχεδόν αναλφάβητο και απομονωμένο από τους συμμαθητές του. Ο ίδιος όμως αναγνωρίζει την ευαισθησία και τις δυνατότητες του. Παίρνει λοιπόν την πρωτοβουλία να τον βοηθήσει, παρά τα εμπόδια που αντιμετωπίζει από την αρνητικότητα των συναδέλφων του, τους μη υποστηρικτικούς γονείς, αλλά και τη δυσπιστία του ίδιου του Λευτέρη. Στόχος του είναι ένας: Nα του δώσει το κίνητρο να προσπαθήσει.

Το χαμόγελο της Μόνα Λίζα (2003)

Η Τζούλια Ρόμπερτς ως καθηγήτρια σε κολλέγιο θηλέων, μέσα από τη μοντέρνα τέχνη επιδιώκει να σπάσει τα στερεότυπα για τη θέση της γυναίκας. Παρακινεί τις μαθήτριες της να ακολουθήσουν το δρόμο της καριέρας και να μην περιοριστούν στο ρόλο της συζύγου και της νοικοκυράς. Οι επαναστατικές της ιδέες όμως, καθώς έρχονται σε αντίθεση με το συντηρητικό πρότυπο του σχολείου, προκαλούν προβλήματα στη δουλειά της.

Τα παιδιά της χορωδίας (2004) 

Η φράση “δράση – αντίδραση”, ότι δηλαδή για κάθε αταξία θα ακολουθούσε μία τιμωρία, ήταν η αρχή που είχε εφαρμόσει ο διευθυντής ενός γαλλικού σχολείου για άτακτα και ορφανά αγόρια. Κάτι που δεν έδειχνε βέβαια να έχει αποτέλεσμα. Τελικά, η άφιξη του δασκάλου μουσικής Ματιέ, ο οποίος διακρίνει τα ιδιαίτερα χαρίσματα του κάθε μαθητή, θα φέρει ριζικές αλλαγές στο σχολείο.

Σαν αστέρια στη γη (2007)

Μια ταινία ινδικής παραγωγής επιλέγει να ευαισθητοποιήσει το κοινό της σχετικά με το θέμα της δυσλεξίας. Με ένα ρεαλιστικό τρόπο, παρουσιάζει το αληθινό πρόσωπο του φαινομένου και τον τρόπο που λανθασμένα αντιμετωπίζονται οι δυσλεξικοί μαθητές, όπως ο μικρός Ισάν. Αλλά ο Νικούμπ είναι ο δάσκαλος που θα αποδείξει πως οι ειδικές παιδαγωγικές μέθοδοι, μπορούν να βοηθήσουν τις μαθησιακές επιδόσεις του παιδιού. Πέρα όμως από αυτό, επιδιώκει και την αποδοχή του τόσο από το σχολικό περιβάλλον, όσο και από τους γονείς του. Άλλωστε και οι δύο μοιράζονται κάτι κοινό.

Ο εξαιρετικός κύριος Lazhar (2011)

Η αυτοκτονία μιας δασκάλας σε ένα δημοτικό σχολείο του Καναδά, οδηγεί τον κύριο Λαζάρ από την Αλγερία, να αυτοπροταθεί ως αντικαταστάτης της. Αγαπώντας τη δουλειά και τους μαθητές του, προσπαθεί να τους συμπαρασταθεί και να τους βοηθήσει να διαχειριστούν την απώλεια, αλλά παράλληλα να αντιμετωπίσει και τους δικούς του δαίμονες από το παρελθόν. Πρόκειται για την εικόνα ενός δασκάλου, που επιχειρεί να παρουσιάσει το νόημα της ζωής πέρα από αυτά που καθορίζει η διδακτέα ύλη.