Σκέψεις για τη δημοσιογραφία…

Άρτεμις Γιαννακοπούλου 

 

«Είσαι  δυστυχισμένος, νευρικός και κουρασμένος; Είσαι στην ιδανική φάση για να κάνεις δημοσιογραφία»,  είχε πει κάποτε ο Warren Ellis . Οι  «καταραμένοι» νευρικοί, ανισόρροποι και ψυχολογικά μπερδεμένοι, μέχρι χτες ήταν οι συγγραφείς. Έτσι, χαρακτηρίζονταν και οι δημοσιογράφοι. Γιατί, όμως, καί οι δημοσιογράφοι;

Να σας το εξηγήσω εγώ λοιπόν, ως ένας δυστυχισμένος, νευρικός και κουρασμένος άνθρωπος. Ένας άνθρωπος που πέρασε μισή ώρα μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή, προσπαθώντας να καταλάβει τη φράση. Και συγκεκριμένα, γιατί αντικατοπτρίζει, όχι μόνο έναν συγγραφέα, αλλά και έναν δημοσιογράφο. Διότι, δημοσιογραφία, δεν είναι μόνο το πολιτικό ή το οικονομικό ρεπορτάζ και το αστυνομικό δελτίο. Δημοσιογραφία αποτελεί και η έκφραση σκέψεων, ιδεών και γεγονότων με τέχνη, προεργασία, σκληρή δουλειά και ταλέντο. Σπουδαία λέξη το «ταλέντο» για τον μικρόκοσμο της δημοσιογραφίας. Τόσο σπουδαία, που μπορεί να σε απογειώσει, ακόμα κι αν δεν γνωρίζεις τους κανόνες και τις τεχνικές. Ταυτόχρονα, βέβαια, μπορεί να σε στείλει στο ταμείο ανεργίας εξίσου γρήγορα, αν «δεν το έχεις».

Τα «ταλέντα»

Τα συγγραφικά ταλέντα ξεχωρίζουν από πολύ μικρή ηλικία. Από τα σχόλια της δασκάλας για τις ωραίες εκθέσεις που γράφει το παιδί και το συγκροτημένο τρόπο σκέψης του, παρά το νεαρό της ηλικίας του. Από εκείνη τη μανία που το διακατέχει να κρατά ημερολόγιο αργότερα, όχι γράφοντας τι έφαγε το μεσημέρι και γιατί τσακώθηκε με τους συμμαθητές του, αλλά γράφοντας σκέψεις και όνειρα ώριμα.

Είναι, συνήθως, εκείνα τα παιδιά που νιώθουν από τότε κάπως δυστυχισμένα, νευρικά και κουρασμένα από το βάρος του ταλέντου που κουβαλούν. Αυτά, δεν είναι σε θέση να το διοχετεύσουν κάπου ακόμη, πέρα από τα ημερολόγια και τα τετράδια. Είναι τα ίδια παιδιά που θα βάλουν στόχο τους μια σχολή δημοσιογραφίας. Έτσι, θα μπουν στον κόσμο, που νιώθουν ήδη ως μέλλον τους. Θα κυνηγήσουν την παραμικρή ευκαιρία για να μάθουν όρους, τεχνικές και κώδικες, πράγματα διόλου ασήμαντα στη δουλειά του δημοσιογράφου.  Ο ώμος τους θα είναι βαρύς από το ταλέντο τους. Εκείνο το ταλέντο, που αναγνωρίζεται απ’ το πρώτο άρθρο που θα κληθούν να γράψουν, απ’ την πρώτη συγγραφική τους απόπειρα.

Ο ορισμός της δημοσιογραφίας

Ορίστε, λοιπόν, η εξήγηση για τα λόγια του Ellis. Δημοσιογραφία είναι, πέρα από τα στενά όρια του σοβαρού και γεμάτου κύρους άρθρο, η δυνατότητα του αρθρογράφου, του δημοσιογράφου, να κρίνει ανθρώπους και καταστάσεις, να εκφράζει άποψη με πυγμή και σταθερότητα, να διαμορφώνει κοινωνίες αξιών και ήθους. Ο δημοσιογράφος που θα κατορθώσει να εκτελέσει σωστά αυτό το έργο, είναι εκείνος που γνωρίζει τον τρόπο που θα πρέπει να το χρησιμοποιήσει. Συγκεκριμένα, το παραπάνω θα πραγματωθεί, πέρα από τα μοντέλα ανάπτυξης ενός άρθρου και πέρα από τους κανόνες οπτικοποίησής του. Έτσι, θα ιεραρχίσει τις σκέψεις του στο χαρτί και θα οργανώσει τις ιδέες του με τέτοιο τρόπο, ώστε να γίνουν κατανοητές. Επιπλέον, θα εκφράσει ανησυχίες, φόβους και απόψεις, που πολλές φορές είναι συγκρουόμενες με εκείνες που θεωρούνται ορθές.

Δημοσιογράφος είναι, λοιπόν, το ανήσυχο και νευρικό εκείνο ον που μέσα στο χάος της κοινωνικής ζωής αυτοκαλείται να αποτραβηχτεί και να δημιουργήσει τη δική του αλήθεια. Έναν τρόπο ευφάνταστο, μια ταυτότητα, που θα γίνει ο λόγος, για να  αναγνωρίσει κάποιος αμέσως, για ποιο συγγραφικό ταλέντο πρόκειται.