της Σοφίας Αλεξανδράτου
Η επιλογή ενός προγράμματος σπουδών είναι μια από τις πιο καθοριστικές αποφάσεις στη ζωή του ατόμου, καθώς δεν σχετίζεται μόνο με το αντικείμενο που θα σπουδάσει, αλλά και το ευρύτερο περιβάλλον που θα ενταχθεί. Όπως για παράδειγμα το πανεπιστήμιο, οι συμφοιτητές, οι καθηγητές, η εκπαιδευτική φιλοσοφία και γενικότερα η κουλτούρα του ιδρύματος. Προκειμένου αυτή η επιλογή να είναι επιτυχημένη και βιώσιμη μακροπρόθεσμα, είναι σημαντικό να ταιριάζει με τις προσωπικές αξίες και πεποιθήσεις του φοιτητή.
Ανακαλύπτοντας τις προσωπικές προτεραιότητες
Πριν ξεκινήσει την αναζήτηση προγραμμάτων, ο φοιτητής χρειάζεται να έχει επίγνωση των δικών του αξιών. Τι είναι αυτό που τον εμπνέει και ποιες είναι οι βασικές αξίες που τον καθοδηγούν στη ζωή; Εκτιμά περισσότερο τη δημιουργικότητα ή την επιστημονική ακρίβεια; Προτιμά ένα περιβάλλον ανταγωνιστικό ή μια κοινότητα συνεργασίας και υποστήριξης; Είναι σημαντικό για εκείνον το κοινωνικό έργο και η βιωσιμότητα ή έχει ως προτεραιότητα την τεχνολογική καινοτομία; Απαντήσεις σε ανάλογες ερωτήσεις θα βοηθήσουν στο να φιλτραριστούν καλύτερα οι επιλογές, καθώς και στην κατανόηση του τι έχει τελικά σημασία για εκείνον.
Έρευνα για την κουλτούρα του εκπαιδευτικού ιδρύματος
Ένα πανεπιστήμιο δεν είναι απλώς ένα σύνολο μαθηματων. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός με τη δική του ξεχωριστή ταυτότητα. Κάθε πανεπιστήμιο έχει τη δική του εκπαιδευτική κουλτούρα, η οποία διαμορφώνεται και αντανακλάται μέσα από την ιστορία του, το όραμά του, τον τρόπο διδασκαλίας, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τις φοιτητικές δράσεις. Επομένως, είναι χρήσιμο ο φοιτητής να επισκέπτεται τις ιστοσελίδες πανεπιστημίων, να παρακολουθεί ημερίδες ή ακόμη και να μιλά με αποφοίτους και ενεργούς φοιτητές για να κατανοήσει αν το πανεπιστημιακό περιβάλλον ανταποκρίνεται στον δικό του ηθικό κώδικα και αξίες.
Συμμετοχή σε εκδηλώσεις, ημέρες καριέρας και ‘’open days’’
Οι ημέρες καριέρας και οι «ανοιχτές ημέρες» αποτελούν ιδανικές ευκαιρίες για να πάρει κάποιος μια γεύση από την καθημερινότητα στο πανεπιστήμιο. Μέσα από διαλέξεις, συναντήσεις με καθηγητές και αποφοίτους, περιηγήσεις σε εγκαταστάσεις, ο φοιτητής μπορεί να δει εάν το ίδρυμα συμβαδίζει με τη δική του κουλτούρα. Επιπλέον, η εμπειρία των φοιτητών που έχουν ήδη ζήσει την καθημερινότητα ενός ιδρύματος είναι ανεκτίμητη. Είναι σημαντικό να μιλήσει μαζί τους και να θέσει καίρια ερωτήματα: πώς είναι το κλίμα στη σχολή; Υπάρχει ελευθερία σκέψης; Υποστηρίζονται οι διαφορετικές απόψεις; Ενισχύει το πανεπιστήμιο την προσωπική τους ανάπτυξη;
Πρόγραμμα σπουδών και μέθοδοι διδασκαλίας
Πέρα από τον τίτλο του προγράμματος, είναι σημαντικό να εξετάσει κανείς το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών. Περιλαμβάνει μαθήματα και θεματικές ενότητες που να εστιάζουν σε θέματα, τα οποία ανταποκρίνονται και συμβαδίζουν με τις αξίες του ατόμου; Οι μέθοδοι διδασκαλίας είναι διαδραστικές ή παραδοσιακές; Ποιες είναι οι αρχές που προβάλλει κάθε ίδρυμα και πώς αυτές εκφράζονται στην πράξη από τον τρόπο διδασκαλίας, μέχρι τις φοιτητικές δράσεις. Αν το πρόγραμμα δεν αντανακλά τις αξίες του φοιτητή, η εμπειρία σπουδών μπορεί να μην είναι αυτή που περιμένει.
Συνοψίζοντας, η επιλογή ενός προγράμματος σπουδών είναι μια απόφαση με βαθιά προσωπική διάσταση. Όταν ο φοιτητής κατανοήσει τις δικές του αξίες και βρει ένα πρόγραμμα που να τις ενσαρκώνει, τότε αυξάνονται οι πιθανότητες να βιώσει μια ουσιαστική εμπειρία σπουδών που θα τον ενδυναμώσει σε επαγγελματικό και προσωπικό επίπεδο. Το άτομο δεν πρέπει να περιοριστεί σε πανεπιστημιακές κατατάξεις και γνώμες τρίτων, αλλά να βρει τον δρόμο που του ταιριάζει καλύτερα, σε ένα περιβάλλον που σέβεται και ενισχύει τον πραγματικό του εαυτό. Γιατί όταν οι σπουδές προβάλλουν τις αξίες του ατόμου, τότε αποκτούν πραγματικό νόημα.
