Βιβλίο και φοιτητής

Βιβλίο και φοιτητής.

Πόσα διαβάσαμε, με πόσα ταξιδέψαμε, πόσα αποστηθίσαμε και πόσα αφήσαμε να σκονιστούν σε ράφια και συρτάρια.

Το βιβλίο είναι ένας επίγειος θησαυρός, ανεξίτηλος και ανέγγιχτος από την φθορά του χρόνου. Μοιάζει με ηθοποιό με πολλά πρόσωπα, μόνο που σ΄ αυτή την περίπτωση εμείς σκηνοθετούμε, διαλέγοντας κάθε φορά τον κόσμο της σελίδας του.

Από την φύση μας διαβάζουμε, από απλά άρθρα, περιοδικά, κόμικς, βιβλία μαγειρικής μέχρι επιστημονικές εγκυκλοπαίδειες. Αποτελεί βασικό τρόπο να κατανοήσουμε την πραγματικότητα, να ανακαλύψουμε τι υπάρχει μέσα της και την θέση μας σ΄ αυτήν. Να μάθουμε για αυτά “τα ξένα”, τα οποία δεν είδαμε ακόμα και ενδέχεται να μην αντικρύσουμε ποτέ. Παίρνει την μορφή καταφύγιου, όταν μας προδίδουν πρόσωπα και καταστάσεις και έχουμε ανάγκη να ανταμώσουμε τ΄ όνειρο.

Όλα ξεκίνησαν τον 15ο αιώνα, όταν ο Γουτεμβέργιος ανακάλυψε την τυπογραφία και έθεσε τις καταλληλότερες βάσεις για την μετάδοση της γνώσης. Το γραπτό περιεχόμενό του συνδέθηκε και συνδέεται κυρίως με την λογοτεχνία, τις επιστήμες και την θρησκεία. Θεωρείται ένας υλικός φορέας, όπου οι λευκές σελίδες του είναι ικανές να χρωματίσουν από ψυχές μέχρι πολιτισμούς.

Ο φοιτητής κατά την διάρκεια πρώτα των σχολικών και έπειτα των Πανεπιστημιακών χρόνων του, έχει έρθει αντιμέτωπος με πληθώρα βιβλίων. Σε άλλα στρέφεται από μόνος του και από άλλα αποστρέφεται γιατί δεν κατανοεί την αξία τους. Και φυσικά αναφέρομαι στα χιλιάδες βιβλία της μαθητικής μας ζωής, που η στείρα απομνημόνευση θεωρούνταν επιτυχία και η έλλειψή της, δεδομένη αποτυχία. Η τρίτη λυκείου, προπύργιο για να φτάσουμε κοντά στην πραγμάτωση των μελλοντικών μας σχεδίων, στάθηκε περισσότερο δύσκολη απ΄ όσο κανείς ήλπιζε. Και άραγε ποιος θυμάται καλά τι διάβασε ή καλύτερα ποιος θα ξαναγυρίσει στην ανάγνωση του ίδιου βιβλίου, το οποίο τις περισσότερες φορές δεν σχετίζεται με την επιστήμη που ακλουθήσαμε;

Σε παροδικές αναγνώσεις δεν υποδεικνύεται η γνώση, συνεπώς και η μάθηση.

Οι φοιτητές, λοιπόν, έρχονται σε επαφή με δύο κατηγορίες βιβλίων. Από την μια, τα επιστημονικά συγγράμματα τα οποία είναι άμεσα συνδεδεμένα με την επιστήμη που διάλεξαν. Τέτοια βιβλία διανέμονται δωρεάν κι όχι μόνο, χρησιμοποιούνται κατά την διάρκεια των προπτυχιακών και των μετέπειτα επαγγελματικών χρόνων. Από την άλλη βρίσκονται τα λογοτεχνικά, βιβλία ταξιδιών του νου και της φαντασίας με υπεύθυνο πραγματευτή το ίδιο το συναίσθημα.

Σπάνιο να μελετήσει ο φοιτητής τα συγγράματά του από την στιγμή παραλαβής τους και ακόμα σπανιότερα τα άτομα που δουλεύουν με αυτό τον τρόπο. Έχοντας ακόμα την νοοτροπία του λυκειόπαιδου, ο φοιτητής του Πανεπιστημίου (πρωτοετής κι όχι μόνο), αντιμετωπίζει το βιβλίο ως εγχειρίδιο παπαγαλίας. Υπάρχουν φοιτητές που δεν γνωρίζουν καν τα μέρη στα οποία χωρίζεται ένα βιβλίο, διότι κανείς δεν στάθηκε να του εξηγήσει την δομή και την λειτουργία του.

Όταν καλούνται δε να το διαβάσουν στην εξεταστική καταλαβαίνουν πως εύκολα καταρρίπτεται ο μύθος της μιας νύχτας, διότι όταν μιλάμε για τόμο δεν φτάνει ούτε μια ζωή για να “κατακτηθεί.” Συχνά διαπιστώνεται αποτυχία στην πρώτη εξεταστική, που θεωρείται δοκιμαστική και μεταβατική, μια απλή εμπειρία από μέρους του φοιτητή.

Βέβαια δεν γίνεται λόγος για χρήση περαιτέρω βιβλιογραφίας και άλλων συγγραμμάτων, που θά ΄ταν ιδανικά για να φέρουν μια γνώση, ολόπλευρη.

Σύμφωνα με έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, 6 στους 10 φοιτητές περνάνε στο Πανεπιστήμιο, για να βρουν ευκολότερα δουλειά και μόνο το 5% των Ελλήνων φοιτητών μπορεί να διαβάζει τα συγγράμματά του και να τα κατανοεί στην πράξη. Άσκοπο, ένα διάβασμα που μετά από 10 μέρες ξεχνίεται. Είναι αναγκαίο τέτοιου είδους συγγράμματα να μελετούνται συστηματικά, να αφομοιώνεται πρώτα και έπειτα να κρίνεται η γνώση τους.

Πολλοί αδυνατούν να κατανοήσουν πώς η μετάβαση δεν γίνεται μόνο σε τόπους και χρόνους αλλά πολύ περισσότερο σχετίζεται με την διεύρυνση των οριζόντων μας, αφού πια μιλάμε και απευθυνόμαστε σε εκκολαπτόμενους επιστήμονες. Αυτό, βέβαια, μπορεί να συμβεί μόνο, αν γυρίζουμε ξανά και ξανά στα διαβάσματά μας, ώστε να αποκτήσουμε μια εικόνα σφαιρική. Τι καλύτερο από τους πλαγιότιτλους ή τις σύντομες περιλήψεις στο τέλος κάθε κεφαλαίου που μας δίνουν την εντύπωση ενός “μικρού” συγγραφέα και από ένα χρονοδιάγραμμα διαβάσματος;

Από την άλλη η επαφή με τα λογοτεχνικά βιβλία αποτελεί συνήθεια ζωής, πρόκειται για μια ελεύθερη ανάγνωση που επιλέγεται αποκλειστικά και μόνο από εμάς με γνώμονα τα προσωπικά μας ενδιαφέροντα. Υπάρχουν φοιτητές που έχουν περπατήσει πολλές φορές από τέτοια μονοπάτια κι άλλοι που δεν χρειάστηκε ποτέ να διαβούν απ΄ αυτά ή που δεν ξέρουν καν ότι υπάρχουν. Ποιήματα, επιστημονικής φαντασίας, διηγήματα, νουβέλες, μυθιστορήματα τόσα είδη που γράφτηκαν με στόχο την ανάγνωση, με σκοπό να βρουν ζωή. Ο καλύτερος τρόπος για να ταξιδέψει κανείς, με αποτελέσματα όχι μόνο στην ψυχολογία του αλλά και στην γλώσσα, στο τρόπο έκφρασής και στις γνώσεις του.

Και με τα δύο είδη βιβλίων, θα οδηγούμασταν στα ίδιο συμπέρασμα. Αδιαφορία των νέων και δη των φοιτητών. Φυσικά όταν έχεις να επιλέξεις ανάμεσα σε εξόδους, σε βόλτες, σε ξενύχτια με φίλους και στο διάβασμα, ποιος θα διάλεγε το δεύτερο; Κι όμως μπορείς να τα συνδυάσεις και τα δύο με τον κατάλληλο προγραμματισμό.

Δεν είναι εύκολο να βγεις από μια σχολή, πόσο μάλλον από κάποια που μπήκες τυχαία. Φταίει το σύστημα Παιδείας; Φταίνε οι καθηγητές; Φταίνε οι μαθητές; Εφόσον όμως εμείς επωμιζόμαστε τις συνέπειες της αμάθειας και της ημιμάθειας που είναι χειρότερη από την πρώτη, είναι αναγκαίο να αγωνιστούμε ατομικά.

Στόχοι και προτεραιότητες θα έπρεπε να συνάδουν με το πέρασμα της ζωή μας. Το βιβλίο δύσκολα το ανοίγεις όμως εύκολα σε οδηγεί σε μονοπάτια είτε φαντασίας, είτε εργασίας. Η επιλογή εάν θα τα ακολουθήσουμε ή όχι είναι αποκλειστικά δική μας.

Ας δοκιμάσουμε όμως, το άγνωστο φαντάζει ομορφότερο!

Γεωργία Ντεμίρη

Αν επιθυμείς να διεκδικήσεις υποτροφίες στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, ο Οδηγός Υποτροφιών του citycampus που μόλις κυκλοφόρησε σου προσφέρει ό,τι χρειάζεσαι!

Θέλεις να ενημερώνεσαι έγκυρα και κυρίως έγκαιρα με το πάτημα ενός κουμπιού; Κατέβασε την εφαρμογή μας από το Playstore (citycampus.gr) και διάβασε όλα τα νέα άρθρα εύκολα και γρήγορα!