Τμήμα Φαρμακευτικής: Σπουδές στην Ελλάδα

της Κωνσταντίνας Πετροπούλου

Εδώ και πολλές δεκαετίες το τμήμα Φαρμακευτικής αποτελεί μία από τις πρώτες επιλογές των υποψηφίων των Πανελλαδικών εξετάσεων. Ταξινομείται στις σχολές επιστημών υγείας και ζωής και η εισαγωγή σε αυτό προϋποθέτει τη συλλογή 18.500 μορίων περίπου (με μικρές αποκλίσεις). Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε λειτουργία 3 τμήματα στην Ελλάδα, με έδρες την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα. Η φαρμακευτική επιστήμη εδραιώθηκε στον Ελλαδικό χώρο, ξεκινώντας από την πρωτεύουσα το 1837 και ολοκληρώθηκε με το νεοσύστατο τμήμα στην Πάτρα που αριθμεί 40 έτη λειτουργίας.

Αντικείμενο σπουδών

Στόχος των φαρμακευτικών τμημάτων είναι η εκπαίδευση, η παροχή των απαραίτητων θεωρητικών και εργαστηριακών εφοδίων αλλά και η εξειδίκευση των νέων επιστημόνων σε όλους τους κλάδους της φαρμακευτικής επιστήμης. Μετά την αποφοίτησή τους από το τμήμα οι νέοι φαρμακοποιοί είναι σε θέση όχι μόνο να εκτελούν ιατρικές συνταγές και να διαθέτουν στους ασθενείς φαρμακευτικά σκευάσματα στα πλαίσια του φαρμακείου, αλλά και να παρέχουν συμβουλές για την προαγωγή της υγείας των ασθενών τους.

Τα τμήματα της φαρμακευτικής καταρτίζουν επιστήμονες ικανούς να σχεδιάζουν, να συνθέτουν και να παράγουν φαρμακευτικά σκευάσματα, να εκτελούν ποιοτικούς και ποσοτικούς ελέγχους και να μελετούν την πορεία αυτών στον ανθρώπινο οργανισμό. Προωθούν την έρευνα και την ανακάλυψη νέων σκευασμάτων με πρόσθετες ή βελτιωμένες θεραπευτικές ιδιότητες. Δυνητικά, ένας απόφοιτος φαρμακευτικής πρέπει να είναι σε θέση να σχεδιάζει τη θεραπεία ενός ασθενούς, λαμβάνοντας υπ’ όψιν το ιστορικό του σε συνεργασία με το θεράποντα ιατρό.

Πρόγραμμα Σπουδών– Προπτυχιακές Σπουδές

Το πρόγραμμα σπουδών των τμημάτων φαρμακευτικής είναι πενταετούς φοίτησης και περιλαμβάνει 8 εξάμηνα διδασκαλίας και εργαστηρίων και 2 εξάμηνα πρακτικής άσκησης. Στο τελευταίο έτος σπουδών οι φοιτητές καλούνται υποχρεωτικά να επιλέξουν αν θα εκπονήσουν πειραματική ή βιβλιογραφική διπλωματική εργασία. Στα τμήματα Αθήνας και Θεσσαλονίκης διδάσκονται υποχρεωτικά και μαθήματα επιλογής καθ’ όλη τη διάρκεια των σπουδών. Αντίθετα, το πρόγραμμα σπουδών του τμήματος της Πάτρας περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο υποχρεωτικά μαθήματα. Μόνο στα 2 τελευταία εξάμηνα σπουδών παρέχονται μαθήματα επιλογής, ανάλογα με το είδος της διπλωματικής εργασίας. Τέλος, σε όλα τα τμήματα πραγματοποιούνται φροντιστηριακές διαλέξεις σε αρκετά μαθήματα.

Βασικά διδασκόμενα μαθήματα: Αναλυτική χημεία, Οργανική Χημεία, Φαρμακευτική Χημεία, Ραδιοφαρμακευτική Χημεία, Βιοχημεία, Φαρμακολογία, Τοξικολογία, Κλινική Φαρμακευτική, Φαρμακογνωσία, Φαρμακευτική Ανάλυση, Φαρμακοκινητική, Φαρμακευτική Τεχνολογία, Καλλυντικά- Κοσμετολογία, Μοριακή Βιολογία- Γενετική, Φαρμακευτική Μικροβιολογία, Ανατομία Ανθρώπινου Σώματος, Φυσιολογία κλπ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα τμήματα Αθήνας και Θεσσαλονίκης παρέχουν μαθήματα πρώτων βοηθειών με τίτλους «Πρώτες Βοήθειες- Στοιχεία Θεραπευτικής» (υποχρεωτικό 7ου εξαμήνου, ΕΚΠΑ) και «Επείγουσα Θεραπευτική» (υποχρεωτικό 8ου εξαμήνου, ΑΠΘ).

Εργαστήρια

Αναπόσπαστο κομμάτι της φαρμακευτικής επιστήμης είναι ο τομέας των εργαστηρίων. Έτσι το πρόγραμμα σπουδών και των 3 τμημάτων καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από εργαστηριακές ασκήσεις. Το μεγαλύτερο μέρος των μαθημάτων περιλαμβάνει συνδυασμό διδασκαλίας και εργαστηρίου. Η εξέταση στο μάθημα θεωρείται επιτυχής εφόσον υπάρχει προβιβάσιμος βαθμός σε θεωρία και εργαστήριο. Ο βαθμός του εργαστηρίου συμβάλλει συνήθως στο 20-30% του συνολικού βαθμού του μαθήματος. Επίσης, τα τμήματα οργανώνουν τα μαθήματά τους σε τομείς που διαφοροποιούνται μεταξύ τους. Συγκεκριμένα:

Τμήμα Φαρμακευτικής ΕΚΠΑ

1.Τομέας Φαρμακευτικής Χημείας, 2.Τομέας Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων, 3.Τομέας Φαρμακευτικής Τεχνολογίας

Εργαστήρια: Φαρμακευτικής Χημείας, Φαρμακευτικής Ανάλυσης, Φαρμακολογίας, Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων, Φαρμακευτικής Τεχνολογίας, Βιοφαρμακευτικής- Φαρμακοκινητικής.

Τμήμα Φαρμακευτικής ΑΠΘ

1.Τομέας Φαρμακευτικής Χημείας, 2.Τομέας Φαρμακευτικής Τεχνολογίας, 3.Τομέας Φαρμακογνωσίας- Φαρμακολογίας

Εργαστήρια: Φαρμακευτικής Χημείας, Φαρμακοτεχνικό και Ελέγχου Φαρμάκων, Φαρμακευτικής Ανάλυσης, Φαρμακογνωσίας, Φαρμακολογίας.

Τμήμα Φαρμακευτικής Πανεπιστήμιο Πατρών

1.Τομέας Φαρμακευτικής Χημείας- Φαρμακογνωσίας, 2.Τομέας Φαρμακευτικής Τεχνολογίας και Φαρμακευτικής Ανάλυσης, 3.Τμήμα Φαρμακολογίας- Βιοεπιστημών

Εργαστήρια: Φαρμακευτικής Χημείας, Φαρμακογνωσίας και Χημείας φυσικών Προϊόντων, Φαρμακευτικής Τεχνολογίας, Ενόργανης Φαρμακευτικής Ανάλυσης, Φαρμακοκινητικής, Φυσικοφαρμακευτικής, Μοριακής Φαρμακολογίας, Μοριακής Βιολογίας και Ανοσολογίας.

Μεταπτυχιακές Σπουδές

Οι φαρμακευτικές σχολές προσφέρουν πληθώρα μεταπτυχιακών προγραμμάτων ενώ παρέχουν ευκαιρίες συμμετοχής και σε διατμηματικά. Στο τμήμα Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Πατρών τα μεταπτυχιακά προγράμματα που διδάσκονται είναι δωρεάν προς το παρόν. Απεναντίας, στα τμήματα Αθήνας και Θεσσαλονίκης απαιτείται η καταβολή διδάκτρων που κυμαίνονται από 1.500€ έως 4.500€ (ανάλογα με το πρόγραμμα).

Τμήμα Φαρμακευτικής ΕΚΠΑ

Π.Μ.Σ με ειδίκευση: 1. Κλινική Φαρμακευτική, 2. Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Νέων Φαρμακευτικών Προϊόντων (κατεύθυνση: Φαρμακευτική Χημεία, Φαρμακολογία, Ραδιοφαρμακευτική Χημεία), 3. Φαρμακευτική Ανάλυση- Έλεγχος Ποιότητας 4. Απομόνωση, Ανάπτυξη, Παραγωγή και Έλεγχος Βιοδραστικών Φυσικών Προϊόντων, 5. Κοσμητολογία- Δερματοφαρμακολογία.

Τμήμα Φαρμακευτικής ΑΠΘ

Π.Μ.Σ με ειδίκευση: 1. Βιομηχανική Φαρμακευτική, 2. Ανάπτυξη Φαρμάκων, Διαγνωστική και Θεραπευτική, 3. Φαρμακοχημεία, Ανάπτυξη φαρμακευτικών ενώσεων, 4. Φαρμακευτική Τεχνολογία.

Τμήμα Φαρμακευτικής Πανεπιστήμιο Πατρών

Π.Μ.Σ με ειδίκευση: 1. Βιομηχανική́ Φαρμακευτική́– Φαρμακευτική́ Ανάλυση, 2. Βιομηχανική́ Φαρμακευτική́– Νανοτεχνολογία, 3. Βιομηχανική́ Φαρμακευτική́– Τεχνολογία Καλλυντικών, 4. Σχεδιασμός και Ανακάλυψη Φαρμάκων, 5. Φαρμακευτικά́ Φυσικά́ Προϊόντα, 6. Μοριακή́ Φαρμακολογία, Βιοφαρμακευτική και Βιομοριακή Ανάλυση, 7. Κλινική́ Φαρμακευτική́, 8. Φαρμακευτικό́ Μάρκετινγκ.

Διατμηματικά Μεταπτυχιακά Προγράμματα: 1. Ιατρική Χημεία: Σχεδιασμός και Ανάπτυξη φαρμακευτικών προϊόντων, 2. Πληροφορική Επιστημών Ζωής.

Εργασιακές Ευκαιρίες

Οι απόφοιτοι των τμημάτων Φαρμακευτικής μπορούν να εργαστούν ως:

  • Υπεύθυνοι Φαρμακοποιοί σε ιδιωτικό φαρμακείo
  • Υπεύθυνοι Φαρμακοποιοί σε νοσοκομείο ή κλινική
  • Επιστημονικό προσωπικό σε φαρμακευτικές και μη βιομηχανίες, σε τομείς έρευνας και παραγωγής φαρμάκων
  • Φαρμακοποιοί στον ΕΟΦ, το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και σε Ασφαλιστικά Ταμεία (ΕΦΚΑ)
  • Ιατρικοί Επισκέπτες
  • Κλινικοί Φαρμακοποιοί
  • Φαρμακοποιοί υπεύθυνοι για Φαρμακοεπαγρύπνηση
  • Φαρμακοποιοί με ειδίκευση στη Φαρμακογονιδιωματική
  • Πυρηνικοί Φαρμακοποιοί
  • Ακαδημαϊκό/ Εργαστηριακό προσωπικό σε ερευνητικά ιδρύματα
  • Εκπαιδευτικοί Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (απαιτείται πτυχίο παιδαγωγικών σπουδών Α.Σ.ΠΑΙ.ΤΕ)
  • Αρθρογράφοι για θέματα υγείας

Σημείωση: Απαραίτητη προϋπόθεση για την εργασία σε ιδιωτικό φαρμακείο, νοσοκομείο ή κλινική είναι η κατοχή της Άδειας Ασκήσεως Επαγγέλματος. Χορηγείται μετά την ολοκλήρωση 1 έτους πρακτικής άσκησης, από το ΚΕ.Σ.Υ. ύστερα από εξετάσεις. Η πρακτική άσκηση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε: α) Δημόσιο Νοσοκομείο (τουλάχιστον 3 μήνες), β) Φαρμακείο ανοικτό στο κοινό (τουλάχιστον 6 μήνες). Μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε Βιομηχανία χωρίς ωστόσο να λαμβάνεται υπ’ όψιν στους 12 υποχρεωτικούς μήνες!

#Tips and Tricks

H Φαρμακευτική ως σχολή περιλαμβάνει πολλά εργαστήρια και αρκετές ώρες μαθημάτων σε καθημερινή βάση! Χρειάζεται οργάνωση στο διάβασμα το λιγότερο 1 -1,5 μήνα πριν την έναρξη της εξεταστικής! Το Πανεπιστήμιο Πατρών συγκεκριμένα έχει αναπτύξει ιδιαίτερα έναν πολλά υποσχόμενο τομέα, αυτό της Φαρμακογονιδιωματικής! Τέλος, το πρόγραμμα σπουδών περιέχει πολλά μαθήματα χημείας! Αν δε σου αρέσει, τότε ίσως να μην αποτελεί την κατάλληλη επιλογή για ‘σένα.

Εάν σας ενδιαφέρει το Τμήμα Φαρμακευτικής και επιθυμείτε να μάθετε περισσότερες πληροφορίες ως προς τις διεξόδους επαγγελματικής αποκατάστασης που προσφέρει, διαβάστε το Τι μπορώ να κάνω με ένα Πτυχίο Φαρμακευτικής.