Social Media: Εθισμός ή Προνόμιο;

Του Μάριου Κωστόπουλου

Έχοντας μπει αισίως στο 2017, δεν υπάρχει αμφιβολία πως τα social media έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ρουτίνας του νέου. Οι δυνατότητες και οι προοπτικές που ξεδιπλώνονται από τη σωστή χρήση τους, υπεράριθμες. Οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν από την επιπόλαια χρήση τους, το ίδιο. Σε μια εποχή, όπου τα ποσοστά χρηστών έχουν εκτοξευθεί, έχει ο νέος την κριτική ικανότητα να αξιοποιήσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να προσανατολιστεί επαγγελματικά και να εκμεταλλευτεί οποιαδήποτε εργασιακή ευκαιρία, ή είναι έρμαιο της επιπολαιότητας του νεαρού της ηλικίας του, και η εκτεταμένη χρήση τους μόνο κακό μπορεί να του κάνει;

Τα social media αποτελούν πλέον παγκόσμιο φαινόμενο στην ψηφιακή πραγματικότητα. Μεγάλες εταιρίες, είτε παγκοσμίου βεληνεκούς είτε εγχώριες, εκμεταλλεύονται τη διαρκώς αυξανόμενη δύναμη τους. Πέρα από διαφημιστικούς σκοπούς, βρίσκονται σε διαρκή αναζήτηση για καινούργιους εργαζόμενους, ειδικά για τα δημιουργικά και ξεκούραστα μυαλά των νέων. Για παράδειγμα, με ένα απλό ανεβοκατέβασμα στην αρχική σελίδα του Facebook, ο οποιοσδήποτε μπορεί να «πέσει» πάνω σε μια διαφήμιση, όπου μια πολυεθνική αναζητά έμψυχο δυναμικό άμεσα. Έτσι, με ένα απλό κλικ, παρουσιάζεται από το πουθενά η πιθανότητα εύρεσης εργασίας.

Βέβαια, κάθε νέος ατομικά πρέπει να αξιοποιήσει το προνόμιο της κοινωνικής δικτύωσης στο έπακρο. Παραδείγματος χάριν, μια καθημερινή έρευνα για το πώς κινείται η αγορά εργασίας και ποια επαγγέλματα είναι trending ανά την υφήλιο την τωρινή περίοδο αξίζει 10 λεπτά από την καθημερινότητα σου. Εξάλλου, τα social media κατακλύζονται από τέτοιου είδους πληροφορίες. Παράλληλα, πλατφόρμες προβολής επαγγελματικών ικανοτήτων και βιογραφικού ξεπετάγονται συνεχώς σαν τα μανιτάρια. Μια τέτοια σελίδα αλληλεπίδρασης, για παράδειγμα, είναι η Behance, πηγή ιδεών και δημιουργικότητας από άτομα που ασχολούνται με τον ίδιο κλάδο με σένα, αλλά και ευκαιρία να βρεις εργασία πάνω στο αντικείμενο ασχολίας σου, ακόμα και από το σπίτι, καθώς πληθώρα εταιριών παρακολουθεί τέτοιες σελίδες ασταμάτητα.

Θα ήταν υπερβολικά καλό για να είναι αληθινό, όμως, τα social media να έχουν μόνο θετική πλευρά. Προφανώς, και οι ευκαιρίες που παρουσιάζουν είναι δελεαστικές, είναι όμως αυτό το δέλεαρ που τα κάνει άκρως επικίνδυνα. Επιτήδειοι, πατώντας πάνω στην ανάγκη των νέων για επαγγελματική αποκατάσταση και στις φιλοδοξίες τους για μια πιο άνετη ζωή, εξυπηρετούν δικούς τους σκοπούς. Εικονικές πληρωμές, ψευδείς ανακοινώσεις για εργασιακές θέσεις που στην ουσία είναι ένα πείραμα της εκάστοτε εταιρίας για να δει αν έχει απήχηση, υποκλοπή βιογραφικών και εργασιών από τις προαναφερθείσες πλατφόρμες ή από τρίτους, είναι μερικοί από τους κινδύνους που παραμονεύουν.

Παράλληλα, είναι και ο παράγοντας εθισμός στο παιχνίδι. Η τωρινή γενιά μεγάλωσε με το μότο «κάθε δημοσιότητα είναι καλή δημοσιότητα», με τους υπεραθλητές, τους celebrities και όλη την επίδειξη πλούτου που συνεπάγεται από αυτά. Δυστυχώς, τα social media μπορούν να προσομοιώσουν αυτή τη δημοσιότητα, όπου ο καθένας μπορεί να αυτοπροβληθεί χωρίς όρια, αφού μπορεί να δημοσιεύει φωτογραφίες και βίντεο ακατάπαυστα. Βέβαια, ο εθισμός έγκειται στην επιθυμία να μοιάσεις στα μοντέρνα πρότυπα και η μόνη διέξοδος είναι η ανελέητη προβολή της προσωπικής σου ζωής με στόχο την φήμη, την αναγνώριση και τα χρήματα. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος αυτοπροβολής, όπου το Smartphone γίνεται προέκταση του χεριού, αφού συνεχώς ελέγχεις τα ψηφιακά προφίλ σου για να δεις κατά πόσο «αρέσεις» στον απρόσωπο ψηφιακό κόσμο, δηλαδή κατά πόσο είσαι αποδεκτός από άτομα που ούτε καν γνωρίζεις.

Συνοψίζοντας, δύο πράγματα πρέπει να συνειδητοποιήσει ο νέος. Τα social media είναι τεράστιο προνόμιο για δυναμικό μπάσιμο στην αγορά εργασίας και για επαγγελματική ευημερία. Επίσης, η αυτοπροβολή έχει ένα όριο. Δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν μπορούμε να γίνουμε όλοι διάσημοι (τυχάρπαστοι και μη). Σε μια πραγματικότητα που είναι γεμάτη από εθισμούς, ας είναι τα social media ένας λιγότερος. Ο ελεύθερος χρόνος δεν γυρνάει πίσω, για αυτό μην τον σπαταλάς μπροστά από μια οθόνη κινητού αν αυτό δεν πρόκειται να κάνει την ζωή σου καλύτερη.