Προσεκτική επιλογή σπουδών

Της Πένυς Κουφονικολάκου

Με την έναρξη της ενηλικίωσης, ή ακόμη και λίγο νωρίτερα, οι νέοι καλούνται να αποφασίσουν το είδος των σπουδών τους, το οποίο, κατά πάσα πιθανότητα, θα είναι συνυφασμένο με το επαγγελματικό τους μέλλον. Με βάση μία σειρά κριτηρίων αποκρυσταλλώνεται η απόφαση αυτή.

Στην πλειοψηφία των  χωρών του δυτικού κόσμου, οι νέοι αποφασίζουν με γνώμονα τα ταλέντα, τις προτιμήσεις, αλλά και την οικονομική τους κατάσταση, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις  οι σπουδές είναι ιδιωτικοποιημένες. Στη χώρα μας, ακόμη και σήμερα, η επαγγελματική κατεύθυνση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το κύρος. Πολλές γενιές έχουν γαλουχηθεί με την εντύπωση πως το επάγγελμα πρέπει να περιβάλλεται από υψηλό γόητρο, το οποίο είναι  γέννημα της εξουσίας ή των καλών οικονομικών απολαβών που πιθανά να αποκτήσει κάποιος επαγγελματίας. Η συγκεκριμένη αντίληψη έχει διαμορφωθεί στην πλειοψηφία των ελληνικών συνειδήσεων. Άλλωστε, δεν είναι τυχαία η φράση «να το δείτε όπως επιθυμείτε». Δεν θα ήταν πιο σώφρον αν η ευχή έληγε με το «…όπως επιθυμεί.»;

 Όσα προαναφέρθηκαν, συνεπάγονται τον εξωραϊσμό πολλών επαγγελμάτων, χωρίς αυτό να αναιρεί πως πράγματι έχουν αρκετά οφέλη για όσους τα ασκούν. Δεν είναι όμως σωστό να μην λαμβάνονται υπ’ όψιν οι δυσκολίες και τα εμπόδια που συναντά κάποιος, που βρίσκεται στο χώρο των «αγαπητών» επαγγελμάτων.

Με μια σύντομη σκέψη μπορούν να αποτυπωθούν μερικές επιλογές από αυτές που οι υποψήφιοι, και κατ’ επέκταση οι γονείς τους, προτιμούν κατά κόρον.

Δικηγόροι: Η νομική επιστήμη αποτελεί την ύψιστη των θεωρητικών επιστημών. Ο Ουλπιανός ορίζει τη νομική ως γνώση θεϊκών και ανθρώπινων πραγμάτων και επιστήμη του δικαίου και του αδίκου. Μαζί με την Ιατρική και τη Θεολογία αποτελούν τα πρώτα τμήματα του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου (τότε «Οθώνειον Πανεπιστήμιον»). Δικαίως λοιπόν, αποτελεί ένα από τα πιο περιζήτητα επαγγέλματα. Ωστόσο, δεν πρέπει να παραλείπονται οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει καθ’ όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του ένας δικηγόρος. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σκληρό επάγγελμα, καθώς οι συγκρούσεις και οι ευθύνες είναι πολλές. Στην Ελλάδα, παραδοσιακά οι δικηγόροι δραστηριοποιούνται ατομικά, με αποτέλεσμα να βρίσκονται στο βωμό του ελεύθερου επαγγέλματος, γεγονός που συνεπάγεται συχνή οικονομική αστάθεια. Επιπλέον, οι δικηγόροι τείνουν να προσανατολίζονται σε πολύ συγκεκριμένους τομείς και κατά συνέπεια επέρχεται κορεσμός.

Γιατροί: Εκείνοι που για πάντα θα ασκούν λειτούργημα κι όχι επάγγελμα. Κρατούν ζωές στα χέρια τους κι εύλογα μπορούν να χαρακτηριστούν ως «θνητοί θεοί». Οι γιατροί αναμφισβήτητα φέρουν τη μεγαλύτερη ευθύνη από κάθε άλλο επάγγελμα. Πόσο εύκολο είναι όμως να ανταποκριθεί κανείς σε τόσο δύσκολες καταστάσεις, την ώρα που η κούραση κλείνει τα βλέφαρα του και η ορθοστασία τον οδηγεί στην κατάρρευση; Όσες ώρες κι αν διαρκέσει μία βάρδια, η ετοιμότητα του γιατρού πρέπει να βρίσκεται στο ζενίθ. Το αντίτιμο για την ασύλληπτα κοπιώδη εργασία του, ελάχιστο! Και δεν αναφέρομαι μόνο στις οικονομικές απολαβές, αλλά και στις συνθήκες κάτω από τις οποίες καλείται να ανταποκριθεί στα καθήκοντά του.

Οικονομολόγοι: Μία σύντομη βόλτα σε φροντιστήρια και σχολεία αποδεικνύει πως στον κλάδο των οικονομικών θα επέλθει συνωστισμός επαγγελματιών.  Ιδιαίτερα μεγάλος είναι ο αριθμός τω υποψηφίων που στην ερώτηση για το είδος των σπουδών που θα ακολουθήσει απαντάει «οικονομικά». Αυτό συμβαίνει καθώς η κατάρτιση στον τομέα των οικονομικών προσφέρει μια σειρά κατευθύνσεων, αφού ο κλάδος κάθε άλλο παρά μονοδιάστατος είναι. Οι ευκαιρίες ωστόσο θα μειωθούν αν ο αριθμός των αποφοίτων εξακολουθήσει να είναι τόσο μεγάλος. Επίσης, επιβάλλεται να έχει κανείς στο μυαλό του πως πρόκειται για ένα επάγγελμα που απευθύνεται σε ιδιαίτερα δυνατούς χαρακτήρες. Έννοιες όπως η «ευθύνη», οι «προθεσμίες» και οι «απαιτήσεις» ταυτίζονται με την πορεία των οικονομολόγων.

Καθηγητές:Οι υπεράνθρωποι (μάλλον)! Καλούνται να αντιμετωπίσουν την δυσκολότερη ηλικιακά κατηγορία ανθρώπων. Εκεί που η αγνότητα της παιδικής ηλικίας συγκρούεται με την ενηλικίωση και δημιουργείται η εκρηκτική κατάσταση που δεν είναι άλλη από την εφηβεία. Αν και δύσκολη η δοκιμασία αυτή, δεν συγκαταλέγεται στα αρνητικά καθώς οι καθηγητές που πραγματικά αγαπούν τη δουλεία του, εισπράττουν ψυχική δύναμη από τους «δύστροπους» έφηβους. Ο κλάδος υφίσταται παρακμή αφού το κράτος δεν μεριμνά για τους εκπαιδευτικούς όπως θα έπρεπε, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται μια ασταθής για αυτούς κατάσταση. Πλέον, τα πράγματα έχουν λάβει τέτοιες διαστάσεις που ακόμη κι οι ίδιοι οι καθηγητές σταματούν να εκτιμούν το έργο τους καθώς δεν τους δίνεται άλλη ευκαιρία πέρα από το να παρέχουν στείρα συστηματοποιημένη γνώση.

Ναυτικοί: Με ιδιαίτερη παράδοση στη χώρα μας, δεν είναι λίγα τα παιδιά, ιδίως τα αγόρια, που επιλέγουν το επάγγελμα του ναυτικού. Ειδικά, κατά τη διάρκεια της επταετούς κρίσης, οι σχολές του Εμπορικού Ναυτικού γνώρισαν έντονη προτίμηση κυρίως λόγω των υψηλών οικονομικών απολαβών. Παρόλ’ αυτά όποιος επιλέξει να ακολουθήσει το συγκεκριμένο επάγγελμα οφείλει, στον ίδιο του τον εαυτό κατά κύριο λόγο, να αξιολογήσει αν μπορεί να ανταποκριθεί στα δεινά που τον περιμένουν κατά την επαγγελματική του σταδιοδρομία. Η επικινδυνότητα είναι αρκετά μεγάλη, ενώ η κούραση δεσπόζει επί σειρά μηνών στις ζωές τους, αφού ανήκουν στην κατηγορία των επαγγελματιών που ακόμη κι όταν ξεκουράζονται δεν απομακρύνονται από το χώρο εργασίας του. Η εξάντληση είναι τόσο σωματική όσο και ψυχική, καθώς ουκ ολίγες φορές καλούνται να αποχωριστούν τους ανθρώπους τους στις δεδομένες για εμάς οικογενειακές στιγμές. Ωστόσο, όσες δυσκολίες και να αντιμετωπίζουν θα ανήκουν για πάντα σε εκείνους τους εκλεκτούς που ακόμη κι όταν δεν πρόλαβαν να δουν τη χώρα στην οποία βρέθηκαν για μόλις λίγες ώρες, έχουν αντικρίσει το φεγγάρι από την άλλη μεριά του κόσμου, όπως πολύ εύστοχα έχει αναφέρει για όσους ταξιδεύουν η Mary Anne Radmacher.

Ας δείξει λοιπόν ο καθένας την πρέπουσα προσοχή στη επιλογή των σπουδών του, καθώς αυτές πιθανά να παίξουν καθοριστικό ρόλο. Όσο περίεργο κι αν ακούγεται, οι ώρες εργασίας αθροιστικά είναι περισσότερες από εκείνες που αφιερώνουμε στην ίδια μας την οικογένεια.