Πολυπολιτισμική Συμβίωση (part 1)

Της Κατερίνας Χριστοδούλου

Όλο και περισσότεροι φοιτητές αποφασίζουν κατά τη διάρκεια των σπουδών τους να πάρουν μέρος σε διάφορα εκπαιδευτικά προγράμματα όπως το  Erasmus+ ή προγράμματα ανταλλαγής φοιτητών είτε συμμετοχής σε εθελοντισμό, με την επιθυμία να γνωρίσουν μία νέα κουλτούρα τόσο ως προς τον καθημερινό τρόπο ζωής όσο και ως προς την εκπαιδευτική πανεπιστημιακή καθημερινότητα.

Δεν είναι λίγοι λοιπόν, αυτοί που με τη βοήθεια τέτοιων προγραμμάτων επιχειρούν την προσωρινή «μετακόμισή» τους σε μία άλλη χώρα. Συχνά διάφορες χρηματοδοτήσεις δίνονται στους φοιτητές οι οποίες όμως αν και βοηθητικές δεν καθίστανται αρκετές όταν τίθεται το ζήτημα της ενοικίασης ενός διαμερίσματος. Κι αυτό γιατί είναι γνωστό ότι στις περισσότερες τουλάχιστον ευρωπαϊκές χώρες (και δη στις δυτικές) τα ενοίκια των διαμερισμάτων είναι υπερδιογκωμένα για την τσέπη ενός μέσου Έλληνα φοιτητή. Από 300 ως και 800 ευρώ θα μπορούσε να φτάσει η ενοικίαση μιας ακόμα απλής γκαρσονιέρας! Επιπροσθέτως, δεν παρέχουν δυστυχώς όλα τα πανεπιστήμια την δυνατότητα εστίασης σε πανεπιστημιακές φοιτητικές εστίες. Συνεπώς, το παραπάνω  ζήτημα απασχολεί και προβληματίζει όλο και περισσότερους φοιτητές.

Ευτυχώς, όμως, λόγω της επίγνωσης αυτού του προβλήματος και της για πολλούς επικείμενης οικονομικής δυσκολίας, μια λύση έχει βρεθεί, κι αυτή δεν είναι άλλη από την συγκατοίκηση – συμβίωση! Η πιο διαδεδομένη οικονομική επιλογή που μπορεί κάποιος να βρει είναι η ενοικίαση συνήθως ενός δωματίου από ένα μεγάλο σπίτι όπου μοιράζονται οι κοινόχρηστοι χώροι, όπως το σαλόνι, η κουζίνα και το μπάνιο. Το μέγεθος ενός τέτοιου σπιτιού ποικίλει και ο καθένας μπορεί να επιλέξει αν θα θελήσει να μείνει με ένα συγκάτοικο ή με 10! Για κάποιους μπορεί μια τέτοια απόφαση να είναι εξίσου δύσκολη ή τρομαχτική, ενώ σε άλλους μπορεί να  μοιάζει περισσότερο με ένα είδους περιπέτειας ή με μία ευκαιρία για νέες γνωριμίες. Έτσι, με την πολύτιμη βοήθεια μερικών φίλων που βρίσκονται σε αντίστοιχα προγράμματα και έχουν διαλέξει αυτήν την επιλογή, θα σας παραθέσω μερικούς λόγους για τους οποίους η ιδέα της συμβίωσης, και πόσο μάλλον της συμβίωσης με άτομα ποικίλων εθνικοτήτων, κάθε άλλο παρά τρομαχτική μπορεί να είναι. Εν αντιθέσει, έχει να προσφέρει πολλά περισσότερα απ’ όσα ίσως να νομίζεις!

Friends with the whole world

Το συνηθέστερο είναι ότι θα μένεις σε ένα σπίτι με άτομα απ’ όλο τον κόσμο, τα οποία θα βρίσκονται πάνω κάτω στην ίδια κατάσταση με εσένα. Με διάθεση για επικοινωνία και όρεξη να σε μάθουν, ανεξαρτήτως της χώρας προέλευσής σου. Θα σου προσφέρουν τα απαραίτητα «πατήματα» να τους γνωρίσεις αλλά και τον κατάλληλο χώρο ώστε να εκφραστείς κι έτσι να σε γνωρίσουν κι αυτοί. Μπορεί να μένεις στον ίδιο χώρο με έναν Τούρκο, έναν Πολωνό, μια Ιταλίδα, έναν Τσέχο, έναν Κουβανέζο, μια Πορτογαλίδα και μία Βουλγάρα κι ενώ σου ακούγεται σαν ανέκδοτο μπορεί να αποτελεί μια υπέροχη πραγματικότητα. Άτομα από τόσο διαφορετικά περιβάλλοντα με τόσο διαφορετικές συνήθειες και παραδόσεις με τα οποία εσύ βρίσκεις κοινά και γίνεσαι ο καλύτερός τους φίλος. Και το καλύτερο από όλα; Φυσικά οι πόρτες που σου ανοίγονται από αυτά τα άτομα για ταξίδια σε όλον τον κόσμο!!!

Μαθαίνοντας καινούριες και πρωτότυπες συνήθειες

Όντας ο κάθε άνθρωπος από μία διαφορετική χώρα κουβαλάει μαζί του μια πολιτισμική βαλίτσα με όλες τις περίεργες και ιδιαίτερες συνήθειές του. Ζώντας μαζί του αρχίζεις να μαθαίνεις πράγματα όχι μόνο για τον ίδιο αλλά και για μια ολόκληρη χώρα, για έναν ολόκληρο πολιτισμό. Αντιλήψεις, συνήθειες, συμπεριφορές, έθιμα, τρόπος ζωής και ιδανικά πολύ διαφορετικά από οτιδήποτε θα μπορούσαμε να έχουμε στο μυαλό μας και από οτιδήποτε έχουμε μάθει ίσως ως δεδομένο εμείς στη δική μας χώρα με την αντίστοιχη δική μας κουλτούρα.

Εξάσκηση μιας γλώσσας

Μέσα από την συμβίωση με άλλα άτομα αναγκάζεσαι να μιλάς σε συνεχόμενη βάση και  κατά αποκλειστικότητα τη μόνη κοινώς αποδεκτή και κατανοητή γλώσσα από την πλειονότητα, η οποία συνήθως είναι τα αγγλικά. Έτσι, βρίσκεσαι σε μία διαρκή αλληλεπίδραση με αυτή τη γλώσσα εξασκώντας την καθημερινά και ακόμη στην άνεση του σπιτιού σου για τα πιο απλά πράγματα. Στην αρχή μπορεί να σε πιάνει πονοκέφαλος, μετά από λίγο όμως διαπιστώνεις με έκπληξη και ικανοποίηση μια απίστευτη εξέλιξη τόσο στον τρόπο και την ευκολία ομιλίας της όσο και στον ίδιο τον τρόπο σκέψης σου. Η αλλαγή σαφώς είναι πολύ μεγαλύτερη αλλά και ταχύτερη σε σχέση με την εξάσκησή της μόνο στους εξωτερικούς (πανεπιστημιακούς ή μη) χώρους.

Γνωριμία με νέες γλώσσες

Ταυτόχρονα όντας ανάμεσα σε άτομα διαφορετικών χωρών και άρα ομιλούντων διαφορετικών γλωσσών ο καθένας, έρχεσαι σε επαφή με την μητρική τους γλώσσα. Άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο αρχίζεις να μαθαίνεις λέξεις και εκφράσεις γλωσσών που δεν θα άκουγες ίσως ποτέ στη ζωή σου. Και που ξέρεις, μπορεί κάποια από αυτές να σου αρέσει τόσο πολύ που να θελήσεις να τη μάθεις κι εσύ!

Συνάντηση πολιτισμών

Μένοντας στο ίδιο σπίτι με άτομα διαφορετικών εθνικοτήτων έχεις την ευκαιρία να γνωρίσεις πράγματα για τον πολιτισμό τους μέσα από μικρές πρακτικές ή χειρονομίες. Ανταλλάσσεις, ακόμη, πληροφορίες και μαθαίνεις για την χώρα τους αλλά και για την άποψη που έχουν για άλλες χώρες. Έτσι, ουσιαστικά συμμετέχεις σε μία ενεργητική κατάρριψη στερεοτύπων και προκαταλήψεων που υπάρχουν για διάφορους λαούς ή ακόμα συνεισφέρεις στην διάλυση του στερεότυπου που οι άλλοι έχουν για τη δική σου χώρα.  Διεύρυνση πνευματικών οριζόντων επιτυγχάνεται μέσα από τον αμοιβαίο και πολύχρωμο διάλογο όλων αυτών των ατόμων, των συνυπαρχόντων κάτω από μία στέγη, αμβλύνοντας διαφορές και βρίσκοντας κοινές οδούς πλεύσης! Καλλιέργεια κριτικής σκέψης και «φιλτράρισμα» των πληροφοριών που λαμβάνεις είναι ένα από τα κατ’ εξοχήν πλεονεκτήματα που απολαμβάνει ένα άτομο το οποίο διαμένει μαζί με άτομα άλλων πολιτισμών.

Επικίνδυνες μαγειρικές

Μια θετική οπτική του να ζεις μαζί με άλλους, η οποία αναφέρθηκε ανεξαιρέτως από όλους όσους ρώτησα και συνέβαλαν στη συγγραφή αυτού του άρθρου, ήταν οι διαφορετικές κουζίνες. Το να συμβιώνεις με άτομα διαφορετικών χωρών συνεπάγεται αυτόματα την ποικιλότητα στις γευστικές σου εμπειρίες. Αντί να κάνεις το γύρω της Ευρώπης ψάχνοντας να δοκιμάσεις παραδοσιακά φαγητά της κάθε χώρας – και συχνά δίχως να τα απολαμβάνεις πραγματικά γιατί καταλήγεις σε τουριστικά εστιατόρια με υψηλές τιμές και κακή ποιότητα- έχεις την ντόπια κουζίνα στο σπίτι σου. Ο καθένας θα μαγειρέψει κάτι από τη χώρα του και με μεγάλη χαρά θα σε προσκαλέσει να το δοκιμάσεις. Με αυτόν τον τρόπο το σπίτι σου γίνεται ένας επίγειος παράδεισος γευσιγνωσίας! (ΠΡΟΣΟΧΗ στα καυτερά!– αυτοί που θα σου δώσουν να δοκιμάσεις τέτοιου είδους φαγητά ποτέ δεν θα σε προειδοποιήσουν. Μόνη σου ελπίδα να διακρίνεις το πονηρό τους χαμόγελο!).

Αυτοβελτίωση

Η συγκατοίκηση με άλλους πράγματι δεν είναι συχνά εύκολη υπόθεση. Όμως αυτό δεν πρέπει να σε τρομάζει, αλλά αντίθετα να σε προκαλεί. Κι αυτό γιατί αναγκάζεσαι όντας μέλος μιας ομάδας μέσα στο σπίτι να δέχεσαι κάποιους κανόνες π.χ. πότε θα καθαρίζει το σπίτι ο καθένας και ποιο μερίδιο του αναλογεί, να συγκρατείς και να ελέγχεις τα συναισθήματα σου π.χ. τα νεύρα ή τον θυμό, και να μάθεις να αποδέχεσαι τις ιδιαιτερότητες του άλλου. Ειδικά το τελευταίο σκέλος συνδέεται πολύ στενά με την ανάπτυξη ορισμένων αρετών όπως η υπομονή και η ανοχή στο διαφορετικό. Είναι απαραίτητο μέσα σε αυτές τις συνθήκες συμβίωσης να κάνεις κάποιους συμβιβασμούς και να κατανοήσεις τη θέση του άλλου ή τον διαφορετικό τρόπο σκέψης του. Μία άλλη θετική πτυχή της συμβίωσης είναι σαφώς η κοινωνικότητα. Με τον καιρό γίνεσαι πιο κοινωνικός και ανοιχτός σε νέα άτομα όσο και σε νέες εμπειρίες. Σέβεσαι τη διαφορετικότητα και  γίνεσαι περισσότερο άνετος σε πράγματα και καταστάσεις, πρωτόγνωρα για σένα . Έχοντας δει αυτή την ποικιλομορφία από τόσο κοντά τίποτα πια δεν σε τρομάζει γιατί γνωρίζεις ότι όλοι οι άνθρωποι εν τέλει είναι ίδιοι, με τις ίδιες βασικές ανάγκες, τις ίδιες επιθυμίες και τα ίδια όνειρα. Ο κόσμος σου μοιάζει πιο κοντά από ποτέ και κάθε χώρα, κάθε άνθρωπος είναι μια νέα ευκαιρία για μάθηση και βελτίωση!