Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παιδικής Εργασίας*: Κανένα παιδί θύμα της!

Του Μάριου Κωστόπουλου

Παιδί. Οι περισσότεροι θα σκεφτούν σχολικά χρόνια, ελεύθερο χρόνο για παιχνίδι, ανθρώπους που να μας αγαπάνε, να μας στηρίζουν και να μας καθοδηγούν. Στέγη και φαΐ ασυζητητί. Ανέμελα χρόνια με τουλάχιστον τις βασικές ελευθερίες και αγαθά στη διάθεση μας, και όλα αυτά να θεωρούνται δεδομένα με βάση την πολιτισμική μας πραγματικότητα. Ελάχιστοι θα σκεφτούν την παιδική εργασία. Κι όμως. Υπάρχουν χώρες ανά την υφήλιο, που όχι μόνο ένα παιδί δεν έχει πρόσβαση σε αυτά τα δικαιώματα, αλλά πόσο μάλλον αποτελεί αντικείμενο εκμετάλλευσης στα σαρκοβόρα χέρια τεράστιων πολυεθνικών.

Εν έτη 2017, είναι ανατριχιαστικό να μιλάμε για παιδική εργασία. Και μόνο που ο μέσος όρος ηλικίας για παιδική εργασία σε επικίνδυνα επαγγέλματα είναι 13,5 χρόνια, αρκεί να καταλάβει κάποιος. Σημείωση, από 5 έως 17 ετών, θεωρείται παιδική εργασία. Όμως, η περίοδος αυτή για ένα παιδί είναι για να μορφωθεί, να εκπαιδευτεί και να διαμορφώσει προσωπικότητα. Να πάει σχολείο, να μελετήσει, και προπάντων να μάθει τα εργατικά του δικαιώματα. Να μάθει για τις αξίες της ζωής και την αγάπη. Να αθληθεί, να μάθει για την ευγενή άμιλλα και τον συναγωνισμό. Μα κυρίως να παίξει και να γελάσει με την ψυχή του. Όχι να γίνει μια άβουλη μηχανή παραγωγής, έρμαιο των επιτήδειων, για τη συνέχιση του αέναου φαύλου οικονομικοί κύκλου.

Σύμφωνα με μετρήσεις της UNICEF, το 2012, 85 εκατομμύρια παιδιά δούλευαν κάτω από αντίξοες συνθήκες που παρεμποδίζουν την σχολική εκπαίδευσή τους, γεγονός που αιτιολογεί εν μέρη ότι 100 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως δεν πάνε σχολείο. Από το 2012 πολυάριθμες έρευνες έφτασαν σε αδιέξοδο, διότι το φαινόμενο διαχειρίζεται παρασκηνιακά από εταιρίες κολοσσούς, που εξαλείφουν τρανταχτές αποδείξεις από το διαδίκτυο στο άψε σβήσε, χωρίς να διστάσουν να σταματήσουν τη λειτουργία σελίδων που τις αναφέρουν. Η παιδική εργασία παρουσιάζεται κυρίως σε χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής. Συγκεκριμένα στην Λατινική Αμερική εργάζονται 48 εκατομμύρια παιδιά, εκ των οποίων τα 7 είναι μόνο στην Βραζιλία. Και το πιο σοκαριστικό απ’ όλα είναι ότι ετησίως πεθαίνουν 22.000 παιδιά από εργατικά ατυχήματα.

Οι συνθήκες εργασίας αγγίζουν τα όρια του γκροτέσκου. Στο Κογκό, όπου γίνεται η εξόρυξη κοβαλτίου, παιδιά από 4 ετών κιόλας δουλεύουν μέχρι και 18 ώρες ημερησίως σε ορυχεία με τις αμοιβές να κυμαίνονται από 1 έως 5 δολάρια. Το κοβάλτιο χρησιμοποιείται από πολυεθνικές ως κύριο συστατικό για την κατασκευή κινητών και άλλων gadgets. Παρόμοια κατάσταση και στην Ακτή Ελεφαντοστού με τις σοδειές του κακάο, όπου τα παιδιά αγοράζονται από σκλαβοπάζαρα, δεν πληρώνονται καν, και με τη χρήση της βίας εξαναγκάζονται να συνεχίζουν, με οποιοδήποτε κόστος στην υγεία και στο σώμα τους. Το κακάο αποτελεί κύριο συστατικό στην παραγωγή σοκολάτας. Ακόμα και στην Κίνα, σε εργοστάσια γνωστής πολυεθνικής υποδημάτων και ειδών ένδυσης, παιδιά δουλεύουν για 50 σεντς την ημέρα έως και 16 ώρες, χωρίς καμία προστασία ενάντια στα χημικά που χρησιμοποιούνται. Το χειρότερο είναι ότι δικαιούνται μόνο ένα γεύμα την ημέρα. Το ηθικό δίδαγμα, είναι είτε η χώρα είναι τριτοκοσμική είτε «ανεπτυγμένη», οι συνθήκες είναι τρομακτικές και βάναυσες. Κανένα παιδί δεν δικαιούται τέτοια μεταχείριση ούτε τώρα, ούτε ποτέ.

Συνοψίζοντας, το κοβάλτιο, το κακάο, τα ρούχα και τα παπούτσια δεν αναφέρθηκαν τυχαία. Και θα μου πείτε, τι δεν θα φοράω ρούχα, θα περπατάω ξυπόλυτος, δεν θα έχω κινητό, και προς Θεού δεν θα τρώω σοκολάτα? Όχι. Αλλά σαν μέλη της πολιτισμένης κοινότητας, μπορούμε να ενημερωθούμε για τις εν λόγω πολυεθνικές, που δυστυχώς για τους προαναφερθέντες λόγους δεν μπορούν να καταγραφούν εδώ, αλλά με στοχευμένη αναζήτηση στο διαδίκτυο μπορείτε να δείτε ποιες είναι πάνω κάτω. Θα εκπλαγείτε με τα ονόματα που θα βρείτε. Στόχος είναι να αποβάλλετε τα προϊόντα τους από την καθημερινότητά σας, και να στραφείτε σε εταιρίες που δεν χρησιμοποιούν τα παιδιά ως μοχλό στον αθέμιτο ανταγωνισμό δίνοντας ρυθμό στον χορό των δισεκατομμυρίων που στήνεται στις αθώες παιδικές πλάτες. Σκεφτείτε το έτσι: θα μπορούσατε να είσαστε εσείς στη θέση τους, αν η τύχη δεν σας χαμογελούσε με το να γεννηθείτε σε μια «πολιτισμένη» χώρα, ή το παιδί σας σε κάποια χρόνια, διότι δεν ξέρετε τι φυλάει η παγκόσμια οικονομία για τη χώρα σας.

*Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παιδικής Εργασίας εορτάζεται κάθε χρόνο στις 12 Ιουνίου. Καθιερώθηκε από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας με στόχο την καταπολέμηση της παιδικής εργασίας και πιο συγκεκριμένα τον περιορισμό της παράνομης διακίνησης παιδιών.